Ο Νίκος Μωραΐτης μπήκε στη δισκογραφία το 1997, με τον δίσκο «Τα Χάρτινα» της Δήμητρας Γαλάνη. Ένας από τους μοναδικούς στιχουργούς της γενιάς του που έχει συνεργαστεί σχεδόν με όλους τους μεγάλους ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού, όπως με: Χαρούλα Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη, Άλκηστι Πρωτοψάλτη, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Γιώργο Νταλάρα, Δημήτρη Μητροπάνο, Γιάννη Κότσιρα, Αντώνη Ρέμο, Μιχάλη Χατζηγιάννη, Γλυκερία, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Κώστα Μακεδόνα, Γιάννη Πάριο, Πασχάλη Τερζή, Δημήτρη Μπάση, Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Γιώτα Νέγκα, Μανώλη Μητσιά, Μανώλη Λιδάκη, Μπάμπη Στόκα… και αρκετούς άλλους που θα χρειαζόμασταν μια σελίδα ολόκληρη για να τους αναφέρουμε…

Το ανήσυχο πνεύμα του ουδέποτε σταμάτησε στην στιχουργική. Ο ίδιος, όπως δηλώνει δημόσια, σπούδασε στη Νομική Σχολή Αθηνών, για να κάνει αργότερα μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η εμπειρία του στο ραδιόφωνο αρκετά μεγάλη -όπως και η πένα του στο τραγούδι- με τον ίδιο να περνάει για αρκετά χρόνια από τον Μελωδία, καταλήγοντας να διευθύνει από το 2016 μέχρι και σήμερα τον Μέντα 88 fm.

Οι περισσότερες πληροφορίες βέβαια από τις παραπάνω είναι γνωστές, αναγκαίες όμως για να προλογίσουν έναν σπουδαίο καλλιτέχνη με στίχους αμέτρητους που άγγιξαν τις ψυχές και τα συναισθήματα ανθρώπων όλων των ηλικιών.

Σε αυτή τη σπουδαία για εμάς συνάντηση, η μεγαλύτερη πρόσκληση δεν ήταν ο ίδιος ο Νίκος Μωραίτης, αλλά ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη των ερωτήσεων που θα έπρεπε να τεθούν σε έναν τόσο πολυτάλαντο άνθρωπο. Η συνέντευξη που ακολουθεί δεν μπήκε σε καλούπια. Αναπτύξαμε ελεύθερα τις ερωτήσεις μας με βάση τα 3 στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ίδιο ως άνθρωπο, ως καλλιτέχνη, ως επαγγελματία του ραδιοφώνου, την ευγένεια δηλαδή, την ζεστασιά και την καλοσύνη του. Τρία στοιχεία που μας επέτρεψαν, εκτός από το απολαύσουμε μια όμορφη συνάντηση, να μάθουμε πράγματα που δεν ήταν γνωστά για τον ίδιο.

– Σπούδασες στην νομική, έκανες μεταπτυχιακό στη δημοσιογραφία και παράλληλα ξεκίνησες μια ραδιοφωνική πορεία από το δέκατο ένατο έτος της ηλικίας σου. Αρκετά χρόνια στον Μελωδία και τώρα διευθυντής στον Μέντα. Τι είναι το ραδιόφωνο για τον Νίκο Μωραΐτη;

Νίκος Μωραΐτης: Η αλήθεια είναι ότι το να κάνω ραδιοφωνική εκπομπή δεν μου λέει πια αυτό που μου έλεγε στα 20 μου χρόνια. Ίσως γιατί τότε το ραδιόφωνο ήταν διαφορετικό, πιο ελεύθερο και πιο προσωπικό. Τότε μπορούσες να βγάλεις μέσα από τις εκπομπές έναν αγνό έρωτα για το τραγούδι.

Επίσης, όταν σιγά-σιγά άρχισα να ασχολούμαι με τον στίχο είδα ότι εκεί διοχετευόταν πολύ πιο άμεσα η αγάπη μου για το τραγούδι. Μοιραία, η εκπομπή μπήκε για εμένα σε δεύτερο πλάνο. Τα πράγματα είναι διαφορετικά σε σχέση με τη διεύθυνση ενός ραδιοφωνικού σταθμού. Αυτό είναι μια ωραία, καινούργια πρόκληση στη ζωή μου. Δεν με είχα σκεφτεί να το κάνω, ούτε το είχα επιδιώξει. Έτσι, το αγάπησα με τη φόρα ενός ερασιτέχνη και νιώθω δημιουργικός μέσα σε αυτό.

Την αρχή, όπως λέω και στους νέους καλλιτέχνες

που ζητούν την γνώμη μου, την κάνεις μόνος…

– Η Δήμητρα Γαλάνη ερμήνευσε το πρώτο δικό σου τραγούδι. Πως έγινε η αρχή μιας σπουδαίας πορείας;

Νίκος Μωραΐτης: Την αρχή, όπως λέω και στους νέους στιχουργούς που ζητούν τη γνώμη μου, την κάνεις μόνος. Όπως μόνος είσαι απέναντι στο χαρτί, έτσι μόνος πρέπει να κινηθείς και για να πλησιάσεις καλλιτέχνες και να τους δείξεις τη δουλειά σου. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος.

Στη δική μου περίπτωση, το ξεκίνημα έγινε όταν ήμουν 23 χρόνων. Δούλευα στον Μελωδία και έτσι, ως ραδιοφωνικό παραγωγό, με ήξερε η Δήμητρα Γαλάνη. Πήρα το θάρρος, πήγα και της έδωσα 10 στίχους, τους οποίους διάβασε επιτόπου. Η απάντηση που πήρα ήταν: «δεν ξέρω τι και πότε, αλλά αυτούς τους στίχους κάτι θα τους κάνω». Μεσολάβησε ένα διάστημα δυο μηνών, ξαναεπικοινώνησα μαζί της και πήρα την ίδια αφηρημένη απάντηση. Απογοητεύτηκα, γιατί γνώριζα πως η Γαλάνη όταν δει κάτι και αξίζει, βοηθάει. «Άρα δεν αξίζεις», είπα στον εαυτό μου. Ξαφνικά, μήνες αργότερα, με πήρε τηλέφωνο για να με ρωτήσει αν θα μπορούσε να δώσει τα Χάρτινα για να τα μελοποιήσει ο Τάκης Σούκας. Προσπάθησα να είμαι ψύχραιμος στο τηλέφωνο, και μόλις έκλεισα χοροπηδούσα.

– Μετά τα Χάρτινα, διαβάζουμε ότι ακολούθησε στην πορεία σου μια σχετικά κρίσιμη επταετία, κατά την οποία καλείσαι να επιλέξεις σε ποια επαγγελματική ιδιότητα ανήκεις. Πολλοί αρχίζουν να σε βλέπουν ως στιχουργό με προδιαγραμμένη πορεία, άλλοι ως ραδιοφωνικό παραγωγό ή δημοσιογράφο …

Νίκος Μωραΐτης: Κοιτάξτε, η χώρα αυτή είναι μια γεροντολάγνα χώρα. Ακόμα και άνθρωποι που με έβλεπαν θετικά, μου έλεγαν «για να γράφεις έτσι στα 24, φαντάσου στα 40 σου τι θα γράψεις!». Αυτή την άποψη τη θεωρώ μια μεγάλη μπούρδα. Τόσοι συγγραφείς και συνθέτες παγκοσμίως έχουν γράψει τα αριστουργήματά τους στα 25 τους. Αντίθετα, παρατηρούμε ότι στην πλειοψηφία, μετά τα 50 κάτι ξεθυμαίνει. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι πιστεύω πολύ στη νεανική γραφή και στους νέους ανθρώπους, σε μία χώρα που για να σε παραδεχθεί πρέπει να έχεις σιτέψει. Προσωπικά, ένιωσα μία τρομερή πίεση από το επαγγελματικό μου περιβάλλον να αποφασίσω στα 25 μου τι θέλω να είμαι. Δημοσιογράφος ή στιχουργός; Και πού να ξέρω; Αν δεν έρθει η ίδια η ζωή να σου πει τι είσαι, πώς θα το προαποφασίσεις; Τελικά, όλα έγιναν όπως έπρεπε. Ήρθε ο στίχος και πήρε σιγά σιγά τον χώρο του, και η δημοσιογραφία έμεινε σε δεύτερο πλάνο, σαν ένα ωραίο χόμπι που το θυμάμαι πού και πού.

Ο «Άγγελος» θεωρώ ότι μου άνοιξε πόρτες

κι αμέσως μετά έγιναν σημαντικές συνεργασίες…

– Άγγελός μου… ερμηνεύτηκε από μια εξίσου σπουδαία φωνή, την Άλκηστη Πρωτοψάλτη. Αποτέλεσε Άγγελο για εσένα αυτό το τραγούδι, δεδομένου ότι ήρθε με την επιτυχία που έκαναν τα Χάρτινα;

Νίκος Μωραΐτης: Με τον Άγγελο έγιναν όλα ακαριαία. Έγραψα τον στίχο αυτόματα, σε 2-3 λεπτά, τηλεφώνησα στην Άλκηστη αμέσως, εκείνη έδωσε τον στίχο αμέσως στον Στέφανο Κορκολή, εκείνος του έριξε μια ματιά, πήγε στο πιάνο, έκατσε… και το έπαιξε. Δεν είχα καταλάβει τι απήχηση θα είχε αυτό το κομμάτι, ίσως και λόγω της απογοήτευσης των προηγούμενων χρόνων.

Έγινε κάτι μαγικό με τον Άγγελο. Στην πρώτη του παρουσίαση, στο Ηρώδειο, φώναζε το κοινό στην Πρωτοψάλτη στο encore να το ξαναπεί. Ο Άγγελος μου άνοιξε πόρτες κι αμέσως μετά ήρθανε σημαντικές συνεργασίες, όπως με τον Μητροπάνο, με τον Χατζηγιάννη και άλλους πολλούς. Ήταν η στιγμή. Είδα πως οι κόποι τόσων χρόνων άνθιζαν. Η επιθυμία μου δηλαδή. Γιατί αυτό ήταν, μια βαθιά επιθυμία που άρχιζε να γίνεται πραγματικότητα.

– Όσο διαβάζει κανείς για εσένα, μαθαίνει ιστορίες πίσω από τα τραγούδια σου. Έχεις αναφερθεί δημόσια για την Αλεξίου που το ηχογραφήσατε στην Πάρο, με την Πρωτοψάλτη που ήρθε με τη βάρκα της στη Τζια να σε βρει και ακούσετε τον Άγγελο, με τον Χατζηγιάννη που δεν σου πολύ άρεσε στην αρχή η μελωδία του Δεν φεύγω. Θα θέλαμε μετά από αυτή τη συνάντηση να ξέραμε και μία ιστορία για το Σβήσε το Φεγγάρι και τον Δημήτρη Μητροπάνο.

Νίκος Μωραΐτης: Όταν βγήκε το Σβήσε το φεγγάρι, ο Μητροπάνος δεν ήταν καλά στην υγεία του. Δεν είχε κάνει ακόμα τη μεταμόσχευση και πήγαινε στο νοσοκομείο δυο με τρεις φορές την εβδομάδα για αιμοκάθαρση. Τότε διοργάνωναν από το Δεύτερο πρόγραμμα αφιερώματα σε στιχουργούς στον ΙΑΝΟ και έκαναν και σ’ εμένα. Σκεφτόμουν: «εντάξει, θα έρθουν η Πρωτοψάλτη, η Γαλάνη, ο Χατζηγιάννης,  δεν μπορώ να μην πω στον Μητροπάνο». Δεν ήθελα να τον ταλαιπωρήσω, γνωρίζοντας τι περνούσε με την υγεία του, δεν μπορούσα όμως και να τον παρακάμψω. Και τα δύο έμοιαζαν εξίσου άκομψα. Αποφασίζω λοιπόν και παίρνω τη Βένια Μητροπάνου, τη σύζυγό του, η οποία κανόνιζε όλες του τις δουλειές. Της εξηγώ ότι γνωρίζω την κατάσταση αλλά δεν μπορούσα και να μην την ενημερώσω. Θυμάμαι ότι τον ρώτησε την ίδια στιγμή και μου απάντησε «βεβαίως θα έρθει». Ήρθε, τραγούδησε, ύστερα τον πλησίασα να τον ευχαριστήσω. Τότε μου είπε με το χαρακτηριστικό του λιτό ύφος: «με τέτοιο τραγούδι, να μην ερχόμουνα;». Ο Μητροπάνος ήταν αυτό που λέμε «από τους λίγους». Σπουδαία περίπτωση ανθρώπου, γι’ αυτό και παίρνει ακόμα τόση αγάπη.

– Μέσα στα πολλά που έχεις κάνει, έχεις γράψει το «ένα φιλί» της Αλεξίου, που εγώ το ακούω συνήθως όταν διαβάζω ένα καλό βιβλίο. Έχεις επίσης γράψει το «σε θέλω εδώ» Γαλάνη- Καραδήμος, που το ακούμε σχεδόν σε κάθε γάμο και έχεις γράψει και το «100 φορές κομμάτια» του Ρέμου, που αναποδογυρίζουν τραπέζια με αυτό στα μπουζούκια. Τι είναι αυτό που σε έκανε ταυτόχρονα να απευθύνεσαι σε τόσο διαφορετικό κοινό κόσμου και σε τόσες διαφορετικές στιγμές μας;

Νίκος Μωραΐτης: Η απάντηση κρύβεται σε αυτό που μου έχει πει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Εμείς οι δύο είμαστε πολυμορφικοί στιχουργοί». Χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουμε την ίδια αξία, ως προς την πολυμορφία έχει δίκιο. Έχω τη δυνατότητα αλλά και την ανάγκη να γράφω για διαφορετικά πρόσωπα και σε διαφορετικά ύφη. Βέβαια, πίσω από κάθε τραγούδι, αν το ψάξεις, εμένα θα βρεις. Επίσης, πάντα υπάρχει η προσωπική επιλογή. Δηλαδή, έγραψα και γράφω για τον Ρέμο που αναφέρατε. Όχι για τον χ συνάδελφό του. Γιατί ο Ρέμος ξυπνάει μέσα μου μία μνήμη που δεν τη βρίσκω στον συνάδελφό του.

Ήθελα ο κόσμος της κρίσης που δεν είχε εκφραστεί

να βρει ένα τρόπο να μιλήσει μέσα από αυτό το τραγούδι

– Κάποτε έγραψες το τραγούδι «Κάτι Ελλάδες», όπου ένας στίχος λέει … έτσι γράφεις πάντα ιστορία… με τα δάχτυλα. Στις ευρωεκλογές γράψαμε ιστορία με τα δάχτυλα;

Νίκος Μωραΐτης: Κοιτάξτε, αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 2014. Σε μια εποχή οριακή: Έχουμε μπει στα μνημόνια χωρίς να ερωτηθούμε, έχει φτωχοποιηθεί ένας λαός χωρίς να το αποδεχθεί. Υπάρχει κόσμος που τρώει από τα σκουπίδια. Ήθελα να πω ότι αυτός ο κόσμος που δεν είχε ερωτηθεί, κάποτε θα μιλήσει – να είναι σίγουροι. Αυτό συνέβη ένα χρόνο μετά, ο κόσμος μίλησε το 2015 και έκανε μία μεγάλη ανατροπή, να φέρει δηλαδή ένα κόμμα από το 4% στην εξουσία. Τώρα, πόσο εισακούστηκε αυτός ο λαός είναι άλλο θέμα, μίλησε όμως. Οι Έλληνες τη δύσκολη στιγμή κάνουμε μεγάλες υπερβάσεις. Μόλις επιστρέψει η χώρα στην κανονικότητα, βγάζουμε τον πιο εγωιστικό και απωθητικό εαυτό μας. Έτσι, στις Ευρωεκλογές οι πολίτες ψήφισαν όλο τον ποινικό κώδικα. Από βαρώνους ναρκωτικών και μάρτυρες υπεράσπισης παιδόφιλων μέχρι τηλεοπτικά φασιστοειδή. Προσωπικά, νιώθω μεγάλη μοναξιά με το αποτέλεσμα.

Ποιο τραγούδι σου αφιερώνεις στην κορούλα σου;

Νίκος Μωραΐτης: Την «Εκδρομή», που της αρέσει.

– Θέλουμε δυο λόγια για την αγαπημένη Γιώτα Νέγκα και το τραγούδι «βρες μου έναν άλλον»;

Νικος Μωραΐτης: Η άποψη μου είναι ότι μια τεράστια σύγχρονη φωνή μπορεί να πει τα πάντα. Για αυτό και δεν βλέπω τη Γιώτα Νέγκα μόνο ως λαϊκή τραγουδίστρια. Με τον Νίκο Μερτζάνο, που γράφουμε μαζί τώρα για τη Γιώτα, πειραματιζόμαστε σε διάφορα ύφη στα οποία μπορεί να ανοιχτεί αυτή η φωνή. Το καλό είναι ότι μας εμπιστεύεται. Το Βρες μου έναν άλλο αγαπήθηκε αληθινά, και αυτό ήταν ωραίο δώρο για μας.

Να κλείσουμε  λέγοντάς μου έναν αγαπημένο σου στίχο, να το γράψω εδώ και μετά να τον «πάρω» μαζί μου κι εγώ και οι αναγνώστες μας.

Νίκος Μωραΐτης: Ο άγγελός μου, ο άνθρωπός μου, ο θάνατός μου… εσύ. Δεν είναι ο καλύτερός μου στίχος, αλλά μου άλλαξε τη ζωή.

Κείμενο: Μαρία Σοφιανού